De ADR-klassen en hun etiketten

Elke gevaarlijke stof hoort bij één klasse: het hoofdgevaar. Het ADR kent 13 klassen, genummerd van 1 tot en met 9 (2.1.1.1). Het gevaarsetiket op het collo laat dat gevaar in één oogopslag zien.

Een stof kan naast het hoofdgevaar ook een bijkomend gevaar hebben. Dan draagt het collo meer dan één etiket, en op de vrachtbrief staat het bijkomende gevaar tussen haakjes, bijvoorbeeld 6.1 (3). Welke etiketten een stof krijgt, staat in kolom 5 van tabel A. Op de stofpagina van elk UN-nummer ziet u ze direct.

Etiket klasse 1 (1.1, 1.2, 1.3)Etiket 1.4Etiket 1.5Etiket 1.6

Klasse 1

Ontplofbare stoffen en voorwerpen

Bijvoorbeeld: UN 0012 patronen voor handvuurwapens, UN 0336 vuurwerk.

Etiket 2.1 brandbare gassenEtiket 2.2 niet-brandbare, niet-giftige gassenEtiket 2.3 giftige gassen

Klasse 2

Gassen

Bijvoorbeeld: UN 1950 spuitbussen, UN 1965 lpg, UN 1072 zuurstof, UN 1005 ammoniak.

Etiket 3

Klasse 3

Brandbare vloeistoffen

Bijvoorbeeld: UN 1203 benzine, UN 1202 diesel, UN 1263 verf.

Etiket 4.1

Klasse 4.1

Brandbare vaste stoffen, zelfontledende stoffen, polymeriserende stoffen en vaste ontplofbare stoffen in niet explosieve toestand

Bijvoorbeeld: UN 1350 zwavel.

Etiket 4.2

Klasse 4.2

Voor zelfontbranding vatbare stoffen

Bijvoorbeeld: UN 1361 koolstof.

Etiket 4.3

Klasse 4.3

Stoffen die in contact met water brandbare gassen ontwikkelen

Bijvoorbeeld: UN 1428 natrium.

Etiket 5.1

Klasse 5.1

Oxiderende stoffen

Bijvoorbeeld: UN 2014 waterstofperoxide, oplossing.

Etiket 5.2

Klasse 5.2

Organische peroxiden

Bijvoorbeeld: UN 3105 organisch peroxide type D, vloeibaar.

Etiket 6.1

Klasse 6.1

Giftige stoffen

Bijvoorbeeld: UN 1593 dichloormethaan.

Etiket 6.2

Klasse 6.2

Infectieuze stoffen

Bijvoorbeeld: UN 3373 biologische stof, categorie B, UN 3291 medisch afval.

Etiket 7A categorie I-WITEtiket 7B categorie II-GEELEtiket 7C categorie III-GEELEtiket 7E splijtstof

Klasse 7

Radioactieve stoffen

Bijvoorbeeld: UN 2910 radioactief materiaal, vrijgesteld collo.

Etiket 8

Klasse 8

Bijtende stoffen

Bijvoorbeeld: UN 1789 zoutzuur, UN 1824 natronloog.

Etiket 9Etiket 9A lithiumbatterijen

Klasse 9

Diverse gevaarlijke stoffen en voorwerpen

Bijvoorbeeld: UN 3480 lithium-ionbatterijen, UN 3082 milieugevaarlijke stof, vloeibaar.

Klasse 1: de subklassen

Bij ontplofbare stoffen telt ook de subklasse (2.2.1.1.5) en de compatibiliteitsgroep, een letter van A tot en met S. Samen vormen ze de classificatiecode, bijvoorbeeld 1.4S. Die code staat bij klasse 1 op de vrachtbrief in plaats van het etiketnummer.

  • 1.1 stoffen en voorwerpen met gevaar voor massa-explosie;
  • 1.2 gevaar voor scherfwerking, maar geen massa-explosie;
  • 1.3 brandgevaar met gering gevaar voor luchtdruk of scherfwerking, geen massa-explosie;
  • 1.4 slechts een gering explosiegevaar bij ontsteking tijdens het vervoer, in hoofdzaak beperkt tot het collo;
  • 1.5 zeer weinig gevoelige stoffen met gevaar voor massa-explosie;
  • 1.6 uiterst ongevoelige voorwerpen zonder gevaar voor massa-explosie.

Klasse 2: welk etiket bij welk gas?

Gassen worden ingedeeld in groepen naar hun gevaarseigenschap (2.2.2.1.3). Brandbare gassen (groep F) krijgen etiket 2.1, giftige gassen (groepen met een T) etiket 2.3, en de overige gassen etiket 2.2. Een oxiderend gas zoals zuurstof krijgt naast 2.2 ook etiket 5.1.

Klasse 7: de etiketten

Radioactieve colli krijgen een etiket naar de stralingscategorie: 7A (I-WIT), 7B (II-GEEL) of 7C (III-GEEL). Splijtstof krijgt daarnaast etiket 7E. Etiket 7D is het grote etiket voor voertuigen en containers. Vrijgestelde colli, zoals UN 2910, hebben geen gevaarsetiket.

Andere kenmerken op het collo

Kenmerk milieugevaarlijke stof

Milieugevaarlijk (5.2.1.8): voor stoffen die schadelijk zijn voor het aquatisch milieu (2.2.9.1.10). Geen gevaarsetiket maar een kenmerk, naast het etiket van de klasse. Niet verplicht als een enkelvoudige verpakking of binnenverpakking ten hoogste 5 liter of 5 kg bevat.

Kenmerk gelimiteerde hoeveelheden (LQ)

Gelimiteerde hoeveelheden, LQ (3.4.7): kleine binnenverpakkingen onder de voorwaarden van hoofdstuk 3.4. Dit kenmerk komt in plaats van de gevaarsetiketten.

Verder is er het kenmerk voor vrijgestelde hoeveelheden (EQ, 3.5.4.2), met het etiketnummer van de stof erin. Op voertuigen en tanks komen daarnaast oranje borden, grote etiketten en bij hete stoffen het rode driehoekskenmerk voor vervoer in verwarmde toestand (5.3.3).

De vervoerscategorie is iets anders

Klasse en vervoerscategorie worden vaak verward. De klasse zegt wat voor gevaar een stof heeft. De vervoerscategorie (0 tot en met 4) bepaalt hoeveel u ervan mag vervoeren onder de 1000-puntenregeling. Twee stoffen van dezelfde klasse kunnen in een andere vervoerscategorie vallen.

Bron: ADR 2025, 2.1.1.1 (namen van de klassen), 2.2.1.1.5, 2.2.2.1.3, 3.4.7, 5.2.1.8 en 5.2.2.2.2 (etiketten). ADR 2027 wijzigt de indeling in klassen niet. De etiketten op deze pagina zijn ter herkenning; maten en uitvoering staan in 5.2.2.2.

WhatsApp & ADR-vragen

Om ons via WhatsApp een vraag te stellen over ADR, heeft u een gratis account nodig. Zo kunnen we uw gegevens koppelen aan uw ADR-status en u gericht helpen.